Onderzoek: kosten ecologisch groenbeheer
Ecologisch groenbeheer roept veel vragen op bij gemeenten. Hoeveel duurder is het dan standaard groenbeheer? In opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur onderzochten wij samen met Arcadis hoe de kosten zich in de praktijk verhouden. Door beheervormen en kostenfactoren systematisch te vergelijken ontstaat een genuanceerd beeld. Ecologisch beheer blijkt niet per definitie duurder en biedt gemeenten concrete kansen voor een toekomstbestendige openbare ruimte.
Aanleiding
Gemeenten staan voor een zware opgave. De druk op de openbare ruimte neemt toe. De behoefte aan meer biodiversiteit, verkoeling en betere waterberging groeit. Ecologisch groenbeheer biedt hiervoor kansen. Toch kiezen veel gemeenten nog voor standaard maaibeheer. Een veelgehoord argument is dat ecologisch beheer duurder zou zijn.
In opdracht van het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur onderzochten &flux en Arcadis of dat beeld klopt. De centrale vraag was helder. Wat zijn de kosten voor ecologisch groenbeheer? En is het duurder dan standaard groenbeheer? Het antwoord blijkt minder zwart wit dan vaak wordt gedacht. Kosten hangen sterk samen met locatie, aanpak en keuzes in de uitvoering. Dat vraagt om inzicht en feiten.
Onze aanpak
We vergeleken standaard en ecologisch maaibeheer op een systematische manier. Niet alleen door te kijken naar maaikosten, maar door alle factoren mee te nemen die het kostenbeeld bepalen. Denk aan grondsoort, bermbreedte, verkeerssituatie, maaifrequentie en de omgang met maaisel. Ook brachten we verborgen kosten in beeld, zoals schade aan bodem, bomen en biodiversiteit.
Verschillende beheervormen zijn samengebracht in vijf herkenbare beheerpakketten. Van intensief gazonbeheer tot gericht ecologisch beheer met monitoring en evaluatie. Zo sluit de analyse aan bij de dagelijkse praktijk van gemeenten en aannemers.
De aanpak combineerde deskresearch met data van gemeenten en groenaannemers. Daarnaast spraken we met ecologen, beheerders en uitvoerders. Zo ontstond een realistisch beeld van kosten, kansen en afwegingen. Een belangrijk uitgangspunt was dat ecologisch beheer meer is dan minder vaak maaien. Het draait om timing, fasering en werken met de natuurlijke dynamiek van een gebied. En om leren door te doen.
Resultaat
Het onderzoek laat zien dat ecologisch groenbeheer niet per definitie duurder is dan standaard beheer. In sommige situaties zijn de kosten vergelijkbaar. Op de lange termijn kan ecologisch beheer zelfs goedkoper uitpakken. Wel vraagt het vaak om een investering aan de voorkant. Denk aan het actief verschralen van voedselrijke bodems. Die aanloopkosten zorgen later voor lagere jaarlijkse beheerkosten en hogere natuurwaarden.
Een belangrijk inzicht is dat locatiekeuze cruciaal is. Brede bermen, grotere groengebieden en zandgronden bieden vaak kansen om ecologisch beheer kostenefficiënt toe te passen. Tegelijk zijn er plekken met een hoog ecologisch potentieel waar kosten minder leidend zijn, maar de maatschappelijke opbrengst groot is. Het onderzoek biedt gemeenten concrete handvatten. Met twee duidelijke strategieën. Kies voor kostenefficiënte locaties of voor plekken met maximale ecologische waarde. In de praktijk werkt een combinatie het best.
De belangrijkste opbrengst is overzicht en grip. Gemeenten krijgen inzicht in waar ecologisch beheer financieel haalbaar is en hoe zij stap voor stap kunnen toewerken naar meer biodiversiteit en een toekomstbestendige openbare ruimte. Ecologisch groenbeheer blijkt daarmee geen kostenpost, maar een strategische investering in leefkwaliteit.
Meer weten?
