& Energietransitie

Duurzame energie in het buitengebied van Woerden

Gemeente Woerden
2026
Michiel, Guy, Wouter

Kom in contact

Energie opwekken in het buitengebied gaat nooit alleen over energie. Het raakt aan de toekomst van boerenbedrijven, aan bodemdaling en water, aan natuur en het open landschap. Voor de gemeente Woerden verkenden we welke kansen er richting 2040 liggen voor de opwek van duurzame elektriciteit op en rond erven en op het land. We begonnen de verkenning bij de mensen die het gebied het best kennen. Agrariërs, grondeigenaren, ondernemers en andere partijen weten als geen ander wat er op het erf en in de polder speelt.

Aanleiding

Wie na 2030 iets wil realiseren op het gebied van energie, doet er goed aan nu al te verkennen wat er kan. Beleid en projecten kosten al snel drie tot tien jaar. De huidige afspraken uit de Regionale Energiestrategie lopen tot 2030. Daarmee is de opgave niet klaar, want het Rijk stuurt op een CO₂-vrij elektriciteitssysteem in 2040. Hoe die opgave over provincies en gemeenten wordt verdeeld, ligt nog niet vast.

Daarom koos de gemeente Woerden voor een open verkenning. Het doel was een gedeeld beeld te krijgen van wat er in het buitengebied speelt, waar kansen liggen en wat er nodig is om die te benutten. We zochten daarbij vooral naar koppelkansen, waar energie samengaat met andere opgaven in het gebied. Een opwekdoel, zoekgebieden of nieuw beleid hoorden daar bewust niet bij. Zo kon het gesprek gaan over wat partijen zelf zien en nodig hebben, zonder de druk van een getal. Wat op die manier ontstaat, sluit beter aan bij het gebied en kan op meer steun rekenen.

Onze aanpak

Als onafhankelijke verkenner luisterden we, analyseerden we wat we hoorden en gaven we dat terug aan de gemeente en het gebied. Dat deden we in drie stappen:

1. Verkennen
Samen met de gemeente brachten we het speelveld in kaart. In een werksessie met collega’s van verschillende afdelingen inventariseerden we de relevante thema’s, transities en partijen.

2. Verdiepen
We voerden elf gesprekken met partijen uit uiteenlopende hoeken. Dat waren agrariërs, collectieven en verenigingen, grondeigenaren, kennis- en adviespartijen, een energiecoöperatie, een energieontwikkelaar en ondernemers. Zij deelden hun belangen, ambities, zorgen en ideeën. Samen leverde dat ruim honderd mogelijke kansen op, die we bundelden en analyseerden.

3. Teruggeven
In een slotbijeenkomst legden we het beeld terug bij de mensen die eraan hadden bijgedragen. Aan vier tafels gingen deelnemers met elkaar in gesprek over wat ze herkennen, wat er mist en met wie ze verder willen.

Gedurende het hele traject werkten we nauw samen met het opdrachtgevend team van de gemeente. Onze &flux-denktank dacht mee vanuit energietransitie, klimaatadaptatie, water en de transitie van het landelijk gebied.

Resultaat

Op 28 oktober 2026 kwam de verkenning samen in een slotbijeenkomst. Het project leverde een gedeeld beeld op van de ontwikkelingen, opgaven en kansen rond duurzame energie in het buitengebied. Ook laat het zien wat er nodig is om die kansen te benutten. Minstens zo waardevol is dat partijen elkaar onderweg vonden, aan tafel en daarbuiten. Daarmee ligt er een basis om de komende jaren samen op voort te bouwen.