Netcongestie is geen reden om stil te staan in de warmtetransitie
Moet de warmtetransitie wachten tot het elektriciteitsnet is verzwaard? Niet altijd. Door slim gebruik te maken van de bestaande netruimte en techniek, participatie en uitvoering met elkaar te verbinden, blijkt er vaak meer mogelijk dan gedacht. Samen met Merosch delen we de inzichten uit onze projecten.
Sinds 1 juli 2026 reserveren netbeheerders geen capaciteit meer voor kleine aansluitingen. Wie zijn 1-fase-aansluiting wil laten verzwaren voor een warmtepomp of zonnepanelen, komt in congestiegebieden op een wachtlijst.
De warmtetransitie, de overstap van aardgas naar duurzame warmtebronnen, is noodzakelijk om onze CO₂-uitstoot te verlagen en de klimaatdoelen van 2030 en 2050 te halen.
In Nederland werken we hard aan oplossingen om aardgasvrij te worden. Warmtepompen vervangen cv-ketels en daken liggen vol zonnepanelen. Maar dit vraagt allemaal om ruimte op het net, en juist die ruimte raakt op steeds meer plekken vol. In congestiegebieden is de wachtlijst inmiddels de standaardroute voor nieuwe en zwaardere kleinverbruikaansluitingen, niet langer de uitzondering.
In gesprekken over de warmtetransitie lijkt netcongestie tegenwoordig al snel een showstopper. Gemeenten, woningcorporaties en bewoners vragen zich af of verduurzamen dan wel door kan gaan. In onze projecten merken we dat er meer ruimte is men denkt. Juist door technische analyses te combineren met kennis van uitvoering, bewonersperspectief en bestuurlijke keuzes, ontstaan er nieuwe inzichten die richting geven aan de opgave.
Niet elke stap hoeft te wachten op een zwaardere aansluiting
Eén van die inzichten: een aardgasvrije toekomst hoeft niet per se te wachten op grootschalige netverzwaring. Onderzoek laat zien dat onder bepaalde voorwaarden ook all-electric oplossingen mogelijk zijn zonder dat elke woning eerst naar een zwaardere aansluiting moet. Door slim gebruik te maken van het moment waarop apparaten stroom vragen, past een warmtepomp of zonnepanelen vaak toch binnen de bestaande aansluiting.
Daarmee verschuift de vraag van “kan het wel?” naar “onder welke voorwaarden kan het wel?”. Daarom kijken wij in projecten naar meer dan de juiste techniek (home energy management systems) alleen. Het vraagt ook om goede communicatie met bewoners, inzicht in hun energiegebruik en slimme keuzes in de uitvoering. Zo ontstaat nieuw handelingsperspectief voor gemeenten, woningcorporaties en woningeigenaren, juist in gebieden waar netcongestie een grote uitdaging vormt.
De kracht van verbinden
Onze conclusie is dat netcongestie de warmtetransitie niet hoeft stil te zetten. Door techniek, participatie en uitvoering met elkaar te verbinden, zorgen we dat woningen ook binnen de bestaande netruimte elektrisch verwarmd kunnen worden.
Samen met Merosch werken we dagelijks aan die verbinding. Merosch schreef er onlangs een mooi artikel over, waarin wordt uitgelegd waarom aardgasvrij niet per se hoeft te wachten op een zwaardere aansluiting.
