Leidraad Circulaire Gebiedsontwikkeling - &Flux
Leidraad Circulaire Gebiedsontwikkeling Utrecht
  • Provincie Utrecht
  • Utrecht
  • 2021
  • Jil, Mark, Sander

Grond in Nederland is een schaars goed en dat terwijl er nog veel ruimte – en dus ook grond – nodig is voor verscheidene uitdagingen. Er is een groot tekort aan woningen. Geschat wordt dat er de komende jaren een miljoen extra woningen moeten worden bijgebouwd. Er is ruimte nodig voor duurzame energieopwekking, zoals windmolens en zonneparken en voor het klimaatbestendig maken van Nederland. En dan moet er ook nog ruimte overblijven om te recreëren, te werken en grond om voedsel op te verbouwen.

De provincie Utrecht heeft de ambitie om de transitie naar een circulaire economie te versnellen. Daarnaast heeft de provincie in het kader van de Omgevingsvisie ingezet op een ruimtelijke ontwikkeling waarbij gezondheid en (leef)klimaat worden meegenomen. Dit alles brengt de nodige uitdagingen mee in de gebiedsontwikkeling. Al deze uitgangspunten moeten gevat worden in een aanpak ‘circulaire gebiedsontwikkeling’. Gezien de complexiteit van deze aanpak moeten medewerkers (bestuurder, gebiedsmanager, projectleider, adviseur, etc.) van de provincie Utrecht op verschillende niveaus (strategisch, tactisch en operationeel), meegenomen worden.​ In het kader van deze aanpak, heeft de provincie Utrecht &Flux gevraagd om een leidraad circulaire gebiedsontwikkeling te ontwikkelen.  

Voor &Flux betekent een circulaire samenleving een toekomstbestendige samenleving, die niet alleen de grenzen van aarde en mens kent maar juist op het welzijn van beide focust.​  

Bij dit denken laten wij ons inspireren door verschillende modellen en theorieën. Dit zijn onder andere het  onderzoek van de Ellen McArthur Foundation, het Donut Economie Model en het Groenboek Circulariteit en Gebiedsontwikkeling. Al deze theorieën gaan over slimme her-organisatie van stromen van grondstoffen en het sluiten van kringlopen met zo hoog mogelijk waarde behoud. ​ Hierbij gaat het ons niet om een voorkeur voor een enkel model omdat geen enkel model de gehele realiteit weergeeft. Wij denken juist dat situationeel schakelen tussen de verscheidende modellen belangrijk is om de transitie naar een circulaire samenleving succesvol te maken. ​  

Wij geloven dat de transitie naar een circulaire samenleving een proces is waar we als samenleving nog maar aan het begin van staan. Daarbij hoort het opbouwen van nieuwe, circulaire structuren, maar ook het afbreken van de oude structuren. Dit betekent dat er op de verschillende niveaus (strategisch, tactisch, operationeel) verschillende stappen en rollen voor de provincie binnen beide processen nodig zijn.  

Wij geloven dat circulaire gebiedsontwikkeling om twee basisprincipes draait die in verschillende fases van de levenscyclus van het gebied (ontwerp, bouw, gebruik, levenseinde) en op verschillende schaalniveaus spelen (gebouw, gebied). Deze twee basisprincipes zijn vereenvoudigd:​  

  1. Een gebied moet zo veel mogelijk multifunctioneel, aanpasbaar en afbreekbaar zijn om meervoudig ruimtegebruik en veranderingen tijdens de levenscyclus van een gebied te faciliteren.
  2. De grondstoffen- en energiestromen moeten zo veel mogelijk circulair ingericht zijn tijdens alle fases van de levenscyclus bij zo hoog mogelijk waarde behoud.​ 

Momenteel zijn we de leidraad aan het ontwikkelen middels een co-creatief proces waarbij er vroegtijdig wordt aangesloten bij de gebruikers. Op deze manier willen wij zorgen voor eigenaarschap en draagvlak bij de doelgroep. Om een helder en gebruiksvriendelijk eindproduct te maken, gaan we voor deze opdracht de samenwerking aan met BAPAC Design, die ons team aanvult als expert op het gebied van visuele communicatie. ​ 

Meer weten?

Wil je meer weten over dit project of juist dit specifieke thema?

Geen probleem!! Mark maakt graag tijd voor je. 

Volg ons op: